του Γιώργου Εμμανουήλ
τ. Διευθυντής των Ευρωπαϊκών διακρατικών Προγραμμάτων της χώρας, Interreg (2011-2015),
Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου Φορέων και Πολιτών stop ceta, ttip, tisa.
τ. Διευθυντής των Ευρωπαϊκών διακρατικών Προγραμμάτων της χώρας, Interreg (2011-2015),
Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου Φορέων και Πολιτών stop ceta, ttip, tisa.
Η ΕΕ στα εξηντάχρονα γενέθλιά της αντιμετωπίζει κρίσιμα προβλήματα όπου καλείται να δώσει απαντήσεις για να διατηρήσει την συνοχή της και να αποτρέψει φυγόκεντρες τάσεις κρατών μελών της.
Διαφορετικά επίπεδα ανταγωνιστικότητας μεταξύ βόρειων και νοτίων χωρών, χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης λιγότεροι του 2% ετησίως στην ΕΕ με υψηλή ανεργία και κρίση χρέους των χωρών της Ν. Ευρώπης, διαφορετική στάση των κρατών μελών έναντι των περιφερειακών συγκρούσεων και των προσφυγικών ροών σε Μ. Ανατολή, Ουκρανία, Β. Αφρική, δημοκρατικό έλλειμμα και ενίσχυση των ευρωσκεπτικιστών και της άκρας δεξιάς, αποτελούν τις κύριες προκλήσεις της ΕΕ.
Η ΕΕ οικοδομήθηκε με βάση την συνεργασία του Γαλλογερμανικού άξονα, όπου μετά από 80 χρόνια πολεμικής αντιπαράθεσης μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας και των συμμάχων τους από τον Γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870 έως και τους 2 καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους, κατέληξε στην πρώτη ειρηνευτική Ευρωπαϊκή συνθήκη Χάλυβα και Άνθρακα το 1951. Με αυτήν την συμφωνία η περιοχή του Ρούρ, που οι δύο χώρες διεκδικούσαν για πάνω από έναν αιώνα και συγκέντρωνε τα ορυχεία και τις πρώτες ύλες για την πολεμική βιομηχανία τους, μπήκε σε κοινό έλεγχο για ειρηνικούς πλέον σκοπούς της Γαλλίας, Γερμανίας και των 4 άλλων χωρών που συγκρότησαν την ΕΚΑΧ.
Στην μετέπειτα ευρωπαϊκή πορεία της η Γερμανία βγάζοντας συμπεράσματα από την 100ετή ιστορία πολέμων κυρίως λόγω του πρωσικού αυταρχισμού της, ακολούθησε μια πολιτική πολυμερούς συνεργασίας στον Ευρωπαϊκό χώρο κυρίως με την ostpolitic του Βίλλυ Μπράντ ο οποίος το 1970 σύναψε σχέσεις συνεργασίας με τις Ανατολικές χώρες και με την Ανατολική Γερμανία με την οποία εντάχθηκαν ταυτόχρονα στον ΟΗΕ το 1973. Αντίστοιχη πολιτική πολυμερούς συνεργασίας ακολούθησαν και οι μετέπειτα ηγέτες της Γερμανίας οι οποίοι σε συνεργασία με την Γαλλία και ιδίως με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Ζάκ Ντελόρ το 1985 έδωσαν ώθηση στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα ενισχύοντας μαζί με τις χώρες μέλη του Ευρωπαϊκού Νότου θεσμούς δημοκρατικής διακυβέρνησης όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή Περιφερειών, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και θεσπίζοντας ίδιους πόρους για χρηματοδότηση της ΚΑΠ και των πολιτικών των διαρθρωτικών ταμείων για σύγκλιση και κοινωνικοοικονομική συνοχή των χωρών μελών και των περιφερειών της ΕΕ.
Δυστυχώς μετά την παγκόσμια κρίση του 2008 η οποία έπληξε την Ελλάδα και τις χώρες κυρίως της Νότιας Ευρώπης η πορεία Ευρωπαϊκής ενοποίησης ανακόπηκε και πήρε αρνητικά χαρακτηριστικά. Έχουμε πλέον μια νέα κατάσταση στην Ευρώπη όπου η Γερμανία έχει ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα 200 δίς ευρώ και η Γαλλία ετήσιο εμπορικό έλλειμμα 80 δίς ευρώ, ενώ μεγάλα είναι και τα εμπορικά ελλείμματα και των άλλων χωρών της Ν. Ευρώπης. Όπως έγραψε ο Κέυνς στην Γενική θεωρία το 1936: Οι λιγότερο ανταγωνιστικές χώρες εισαγωγής για να καλύψουν την ζήτηση οδηγούνται να έχουν υψηλό δημόσιο χρέος.
Η συνθήκη της Λισαβόνας της ΕΕ σε ισχύ από το 2009 ενσωμάτωσε τον Χάρτη Θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενώ προβλέπει το δικαίωμα στην εργασία και στην αξιοπρεπή διαβίωση όλων των πολιτών σε μια Ευρώπη βιώσιμης ανάπτυξης, στην πράξη δεν ισχύει αφού δεν ενισχύει επαρκώς πολιτικές για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ παρά την διεύρυνση σε 10 νέες χώρες το 2004 παραμένει χαμηλός μόλις στο 1% του ΑΕΠ της ΕΕ μη ικανός να μετατρέψει την ΕΕ από ενιαία αγορά σε ενιαίο κοινωνικό και δημόσιο χώρο.






